Kelâmbaz

Patrik Gregoryosun Rus Çarı Aleksandra yazdığı mektûb

Osmanlı devletinde Rus sefîri olarak uzun seneler çalışan İgnatiyef, hâtıralarında, sultân ikinci Mahmûd han zamanında, Fener Patrikhânesinin kapısında asılan, 1237 [m. 1821] Rum isyanının baş planlayıcısı, Patrik Gregoryosun Rus Çarı Aleksandra yazdığı mektubu açıklamakdadır. Mektub ibret vericidir:

Türkleri maddeten ezmek ve yıkmak gayr-i mümkindir. Çünki Türkler, müslüman oldukları için çok sabırlı ve mukâvemetli insanlardır. Gâyet mağrurdurlar ve izzet-i îmân sâhibidirler. Bu hasletleri, dinlerine bağlılıklarından, kadere rızâ göstermelerinden, ananelerinin kuvvetinden, padişahlarına [devlet adamlarına, kumandanlarına, büyüklerine] olan itâat duygularından gelmekdedir.

Türkler zekîdirler ve kendilerini müsbet yolda sevk-u idâre edecek reîslere sâhib oldukları müddetçe de çalışkandırlar. Gâyet kanâatkârdırlar. Onların bütün meziyyetleri, hattâ kahramanlık ve şecâat duyguları da ananelerine olan merbûtiyyetlerinden (bağlılıklarından), ahlâklarının salâbetinden (sağlamlığından) gelmekdedir.

Türklerde evvelâ itâat duygusunu kırmak ve manevî râbıtalarını (bağlarını) kesr etmek (parçalamak), dînî metânetlerini (sağlamlığını) zaafa uğratmak (zaîfletmek) îcâb eder. Bunun da en kısa yolu, ananât-i milliyye (millî geleneklerine) ve maneviyyelerine uymayan hâricî fikrler ve hareketlere alıştırmakdır.

Maneviyyâtları sarsıldığı gün, Türklerin kendilerinden şeklen çok kudretli kalabalık ve zâhiren hâkim kuvvetler önünde zafere götüren asıl kudretleri sarsılacak ve maddî vâsıtaların üstünlüğü ile yıkmak mümkün olabilecekdir. Bu sebeble Osmânlı Devletini tasfiye için mücerred olarak harb meydânlarındaki zaferler kâfî değildir. Hattâ sâdece bu yolda yürümek, Türklerin haysiyyet ve vekârını tahrîk edeceğinden, hakîkatlerine nüfûz edebileceklerine sebeb olabilir.

Yapılacak olan, Türklere birşey hissettirmeden, bünyelerindeki tahrîbi tamâmlamakdır.”

Bu mektub ders kitaplarında ezberletilecek kadar mühimdir. Mektubda ibret alınacak çok şey varsa da, en önemlisi şu iki hususdur:

1 — Türklerin maneviyyâtının ve dîninin yıkılması için, Türkleri yabancı fikir ve âdetlere alışdırmak,

2 — Türklere hissettirmeden bünyelerindeki tahrîbâtı tamâmlamakdır.

Bu hedeflere ise, Batının inanç, moda, örf ve âdet ve ahlâksızlıklarını, taklîd etdirmekle ulaşılır.

Ahmet Faruk Şenkaya

Ahmet Faruk Şenkaya

Yorum Yaz